Algemeen
De koolmees is een uitbundige zanger en beschikt over een veel uitgebreider scala van geluiden dan andere mezen. Zijn meest gehoorde zang is een zagend, dubbeltonig 'tic-tsjer, tic-tsjer, tic-tsjer' en een herhaald 'pie-toe, pie-toe, pie-toe'. De meeste tonen klinken metaalachtig, alsof er met een hamertje op een klein aambeeld wordt geslagen. De koolmees kent echter zodanig veel geluidjes dat iedere roep altijd weer tot determinatieproblemen kan leiden.

Grootte lengte: 14 cm

Biotoop
De koolmees broedt overal waar bomen en struiken aanwezig zijn. Ze hebben een voorkeur voor zomereiken en beuken en vermijden liever pure naaldbossen.

Voedsel
Het voedsel van de koolmees bestaat uit voorjaarsknoppen, vruchten, keukenafval, zaden en bessen maar tijdens broedtijd schakelt hij over op insecten, larven en andere kleine dieren. Ze pikken soms net zoals de Pimpelmees melkflessen open als ze daartoe de kans krijgen. Om stukjes vet of kokosnoot te bemachtigen halen ze alle mogelijke acrobatische toeren uit. Laat wintervoeding nooit te lang hangen in uw tuin: mezen durven er in de lente nog al eens hun jongen mee voederen met vaak hun dood tot gevolg.

Voortplanting
Het nest is een komvormig bouwsel van mos en wat gras, gevoerd met haar en dons. Meestal bevindt het zich in een holte in een boom of een muur of op een soortgelijk plekje, bijvoorbeeld in een nestkastje, een oude brievenbus of een ongebruikte afvoerpijp. De 5 à 12 eieren worden door het wijfje in circa 2 weken uitgebroed. Na een maand zijn de jongen zelfstandig. De koolmees begint eind april te broeden en brengt zijn jongen hoofdzakelijk met rupsen van nachtvlinders groot. Bij de jongen is het zwart van de volwassen dieren bruinachtig, het gezicht geel en de buikstreep nog niet zo sterk ontwikkeld.

Gedrag
De koolmees is de grootste soort van de mezenfamilie en bij gelegenheid tevens de meest agressieve en acrobatische. Hij terroriseert zijn zwakkere verwanten om een stekje bij de voedertafel.

Kenmerken
Het mannetje heeft een opvallende, zwart-met-witte koptekening en een gele buik met een naar achteren toe breder wordende middenstreep. Wijfjes zijn valer van kleur dan mannetjes en hebben een minder duidelijke buikstreep. In vlucht toont het mannetje de karakteristieke blauwgrijze, groene bovendelen en de witte buitenste staartpennen.

Trek
Koolmezen kan je het gehele jaar te zien krijgen. Tijdens koude winters zijn er soms invasies van hun noorderlijke collega's. Buiten het broedseizoen ziet men koolmezen vaak samen met Pimpelmezen en Zwarte Mezen.

Aantallen
Niet bedreigd. Eén van de talrijkste bos- en tuinvogels.

bron:http://natuurbeleving.scene24.net/vogels/Koolmees_Parus-major.html